Dagboek van dinsdag 24 oktober

24 Oct

De voormalige Amsterdamse gemeenteambtenaar Tonnie van Eunen (50) is maandagavond dood aangetroffen in een pand in de Jordaan. Officieel is het zelfmoord, maar er zijn twijfels: hij was de laatste tijd juist zo actief. Een paar jaar geleden kwam ik zijn naam nogal prominent tegen toen ik bezig was met een verhaal over ondernemers op de Wallen. Dat is een klein wereldje, waarin je steeds dezelfde namen hoort. Een van zijn belangrijkste contacten was John Mieremet. Hij was er ook bij aanwezig toen John Mieremet voor de eerste keer werd neergeschoten, bij het kantoor van Evert Hingst.

Hij werkte de laatste jaren veel samen met Charles Geerts, meldt een ingewijde. Ik moet Geerts toch nog bellen, er is nogal wat te doen met de bibob, de wet die alles wat zweemt naar criminaliteit uit de Amsterdamse horeca-, prostitutie- en vastgoedwereld wil verbannen. Geerts heeft daar veel last van, maar ook Van Eunen zag de bui blijkbaar hangen.

                                                          ***********

Epeagent4webEpeagent1webWie kent deze mannen nog? Het zijn ‘de Vier van Epe’. Gisteravond zat ik naar een oude videoband te kijken, uit 1996: een aflevering van Peter R. de Vries, over de moord op Monique Jacobse. Toen die afgelopen was, bleek er een aflevering van een programma van Paul Witteman op te staan, als ik me goed herinner ‘Tussen gevoel en verstand’. Het ging over de vier politiemannen uit Epe die werden verdacht van verkrachting van hun bekende plaatsgenote Jolanda. Op het moment dat het misbruik plaatsvond, was Jolanda overigens nog maar twaalf jaar en xc3xa9xc3xa9n van de agenten woonde toen nog niet eens in Epe, maar dat deed er niet toe: in het dorp, in de publieke opinie en zelfs bij hun eigen collega’s werden de vier mannen volkomen afgebrand. Ze werden wel vrijgesproken, uiteraard, de verklaringen van Jolanda waren zo bizar en ongeloofwaardig dat elk weldenkend mens toen al wist dat hier sprake was van een royaal belegd Broodje Aap, maar het geloof in Jolanda heerste toen nog volop. Voor deze mannen begon de ellende in 1993, de uitzending met Witteman was in 1996. Zelfs toen was Witteman – die wel erg serieus en streng keek – nog onder de indruk van Jolanda: tamelijk boos kijkend zei hij dat Jolanda wel ‘buitengewoon geloofwaardig’ op hem was overgekomen, ‘bxc3xbaitengewoon geloofwaardig!’

Epeagent3webEpeagent2web_1Dat was nou juist het probleem: niet alleen journalisten, ook rechters en deskundigen vonden Jolanda zo geloofwaardig. Voor mij was ‘Epe’ in zekere zin een eye-opener: hoe kunnen weldenkende mensen zulke onzin geloven? De talloze onmogelijke zwangerschappen, begraven babylijkjes, abortus met een kettingzaag terwijl gynaecologen geen enkele beschadiging konden vinden. En dan toch een hele serie familieleden veroordelen tot lange gevangenisstraffen, in feite zonder een greintje bewijs, alleen de morbide fantasiexc3xabn van een dame die wat aandacht nodig had. En bij wie vroeger thuis wellicht wat incestueuze broeierigheden waren geweest. Schrijnend aan het verhaal van de Vier van Epe was vooral de manier waarop er later met hen is omgegaan. Natuurlijk, als er iemand aangifte doet tegen politiemensen, moeten er maatregelen worden genomen. Maar toen bleek dat het allemaal uit Jolanda’s duimpje was gekomen, nam niemand het voor hen op. Een echte royale rehabilitatie is er nooit geweest. Waarbij vooral de toenmalige burgemeester een kwalijke rol speelde.

Witteman1996webWat is er eigenlijk van alle deze mannen terechtgekomen? Is de burgemeester nog gepromoveerd naar een grotere gemeente? Zijn de mannen nog een beetje gelukkig geworden? En van Jolanda hoor je ook niks meer. Van Paul Witteman weten we ‘t wel: terwijl ik naar de oude band zat te kijken, was hij live op televisie bezig met een aanzienlijk vrolijker uitstraling dan tien jaar geleden. Voor enkele fragmenten uit ‘Epe, het proces’: klik hier

                                             *********

Ik ben in februari met dit weblogje begonnen. Het aardige is dat er een hele wisselwerking aan het ontstaan is met mensen die meelezen en meedenken. Zo kreeg ik het gisteren met iemand over wat oude moordzaken en werd ‘het meisje uit het bietenveld’ genoemd. Dat was in 1966 of 1967, in Balkbrug, op de 15- of 16-jarige Nelly de Haan. Zij was door een buurtbewoner met een steen op het hoofd geslagen en misbruikt. Ik herinner me dat zelf ook nog, ik was toen een jaar of twaalf. Er werd in onze contreien nogal geheimzinnig over gedaan: woorden als ‘seksueel misbruik’ en ‘verkrachting’ waren taboe, zeker als er kinderen bij waren. Als er al in het bijzijn van jeugd over werd gepraat, was het in de trant van dat hij ‘haar iets had gedaan’. Voor degene die erover begon was het de eerste moord die hij zich zo goed kon herinneren en waar hij de locatie van kende, voor mij was het ook de eerste die ik mij herinner, maar dan alleen van horen zeggen. Statistici beweren dat ‘dit soort moorden’ door de jaren heen stabiel is gebleven: in Nederland ongeveer vijf per jaar. Zal toen iets minder zijn geweest, gezien het aantal inwoners. Feit is wel dat er toen heel wat minder over geschreven werd.                                                         

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: